Vragen en antwoorden

 

  • Waar komen de monniken van Monnickendam vandaan?
  • Wat is het verschil tussen een dam en een dijk?
  • Kreeg Monnickendam stadsrechten in 1355 of in 1356?
  • Hoeveel monumenten heeft de gemeente Waterland?
  • Waarom is het carillon in de Speeltoren zo vals?
  • Hoe heet de engel op de Speeltoren?
  • Waarom staat de Grote Kerk aan de rand van de stad?
  • Is de Grote Kerk op koeienhuiden gebouwd?
  • Hoeveel mensen zijn in de Grote Kerk begraven?
  • Hoe zie je op een middeleeuwse kaart waar het Noorden ligt?
  • Wat leert ons de zuidmuur van de Grote Kerk?
  • Wat is er met de beelden uit de nissen van de toren van de Grote Kerk gebeurd?
  • Waarom hellen de gevels van de huizen uit de 17e eeuw naar voren?
  • Wat is een proveniershuis en waar heeft dit gestaan?
  • Hoe heette de bouwer van de Bonte Os en wat was zijn beroep?
  • Wie heeft het huisje in de speeltuin aan de Zuidervesting ontworpen?
  • Hoe trap je een Monnickendammer op zijn ziel?
  • Wat is de bijnaam van een Monnickendammer?
  • Wat is de besteding van de opbrengst van de stadswandelingen?
  • Heeft u zelf een vraag of een antwoord?

 

Waar komen de monniken van Monnickendam vandaan?

Van Marken. Daar was een uithof van het Norbertijnenklooster in Hallum. (Een uithof is een kloosterboerderij).  Op zijn beurt was het klooster in Monnickendam een uithof van Marken. Het stond op de plaats van het huidige kerkhof naast de Grote Kerk.

Naar boven

Wat is het verschil tussen een dam en een dijk?

Een dam is een dwars in het water gelegen afsluiting, een dijk beschermt het achterliggende land tegen overstromingen. De naam Afsluitdijk is dus fout.

Naar boven

Kreeg Monnickendam stadsrechten in 1355 of in 1356?

Monnickendam kreeg stadsrechten op 25 februari 1356, de dag na Sint Matthijsdag. Omdat toen in het graafschap Holland het nieuwe jaar met Pasen begon (de zogenaamde paasstijl, een van de vele jaarstijlen in de middeleeuwen), staat op de akte het jaartal 1355.

Naar boven

Hoeveel monumenten heeft de gemeente Waterland?

321 rijksmonumenten, 58 gemeentelijke monumenten en 5 provinciale monumenten. Zie de monumentenlijst.

Naar boven

Waarom is het carillon in de Speeltoren zo vals?

Zie het artikel "De Speeltoren".

Naar boven

Hoe heet de engel op de Speeltoren?

De gevleugelde figuur die op hele uren op haar trompet blaast is geen engel (want die heeft geen borsten) maar een Faam, een mythologische figuur genoemd naar Fama, de godin van de roem, het gerucht en de verspreider van het nieuws.

Naar boven

Waarom staat de Grote Kerk aan de rand van de stad?

Normaal stond in de Middeleeuwen de kerk in het centrum van de stad. Lange tijd werd gedacht dat de eerste kerk naast de Speeltoren stond, maar dit is onwaarschijnlijk:

  • Men bouwde een kerk niet buitendijks
  • Een kerk stond altijd in een vrije ruimte
  • Bij archeologische opgravingen bij de Speeltoren zijn geen aanwijzingen voor een kerk gevonden.

Er waren de volgende redenen om de Grote Kerk buiten het toenmalige centrum te bouwen:

  • Bescherming bij stadsbranden
  • Men verwachtte een groei van Monnickendam waardoor de kerk automatisch in het centrum zou komen.

Naar boven

Is de Grote Kerk op koeienhuiden gebouwd?

Nee, koeienhuiden werden gebruikt om de cementen fundering te beschermen tegen het grondwater.

Naar boven

Hoeveel mensen zijn in de Grote Kerk begraven?

Ongeveer 30000. Tot de Franse tijd mocht er in de kerk begraven worden, dus gedurende 4 eeuwen. Gemiddeld overleden per jaar 150 mensen. De helft hiervan had genoeg geld om in de kerk te worden begraven (de "rijke stinkerds").

Naar boven

Hoe zie je op een middeleeuwse kaart waar het Noorden ligt?

Kijk naar de kerk, deze was met het koor naar het Oosten gericht.

Naar boven

Wat leert ons de zuidmuur van de Grote Kerk?

De economische opkomst en neergang van Monnickendam. Het oudste deel, de 6 traveeën met de bruine waterlijsten bevatten natuursteen, het westelijke deel uitsluitend baksteen. Zie De Grote Kerk.

Naar boven

Wat is er met de beelden uit de nissen van de toren van de Grote Kerk gebeurd?

Niets. Toen Monnickendam in 1572 de kant van Willem van Oranje koos en overging naar de Reformatie was de toren nog in aanbouw en stonden er nog geen beelden in de nissen.

Naar boven

Waarom hellen de gevels van de huizen uit de 17e eeuw naar voren?

Om te voorkomen dat de regen langs de gevel liep en zo het cement zou wegspoelen. Men noemt deze bouwtechniek "op de vlucht bouwen". De waterlijst langs de gevel boven de grondverdieping had dezelfde functie.

Naar boven

Wat is een proveniershuis en waar heeft dit gestaan?

Een proveniershuis is een tehuis waarvoor de bewoners zich voor een eenmalig bedrag inkochten voor levenslange kost en inwoning. In Monnickendam heeft dit gestaan op de plek van de huidige begraafplaats naast de Grote Kerk, zie het artikel over Mariëngaarde.

Naar boven

Hoe heette de bouwer van de Bonte Os en wat was zijn beroep?

Koeslager. Hij was geen slager maar hij inde de koeslag, de belasting op het vee (impost op het bestiaal).

Naar boven

Wie heeft het huisje in de speeltuin aan de Zuidervesting ontworpen?

De bekende architect Piet Blom van o.a. de kubuswoningen in Rotterdam. Hij heeft in de  voormalige gereformeerde kerk in de Schoolstraat gewoond en gewerkt.

Naar boven

Hoe trap je een Monnickendammer op zijn ziel?

Door te zeggen dat je Monnickendam zo'n schattig vissersdorp vindt. Het zijn twee fouten in één woord:

  • Monnickendam is een stad.
  • Monnickendam heeft nooit een vissersvloot gehad

Naar boven

Wat is de bijnaam van een Monnickendammer?

Troeter, afgeleid van troet, een meelpap die in tijden van armoede in de Beurs onder behoeftige inwoners werd uitgedeeld.

Naar boven

Wat is de besteding van de opbrengst van de stadswandelingen?

Het door de stadsgidsen bijeengelopen geld wordt besteed aan projecten als

  • de restauratie van de gevelstenen (afgerond)
  • de restauratie van het uurwerk en de klok van de kosterij van de Grote Kerk
  • de inrichting van het nieuwe museum "De Speeltoren"

Naar boven

Heeft u zelf een vraag of een antwoord?

Stuur een e-mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Naar boven